WARSAW GHETTO

The Warsaw Ghetto was the largest of the Jewish ghettos established by Nazi Germany in Warsaw, capital of Poland in the General Government during the German Occupation in World War II. Between 1941 and 1943, starvation, disease and deportations to concentration camps and extermination camps dropped the population of the ghetto from an estimated 450,000 to approximately 71,000. In 1943 the Warsaw Ghetto was the scene of the Warsaw Ghetto Uprising, the first urban mass rebellion against the Nazi occupation of Europe.

The Warsaw Ghetto Uprising was the Jewish insurgency that arose within the Warsaw Ghetto in Poland during World War II, and which opposed Nazi Germany's effort to transport the remaining ghetto population to the Treblinka extermination camp. The insurgency was launched against the Germans on January 18, 1943. The most significant portion of the insurgency took place from April 19 until May 16, 1943, and ended when the poorly armed and supplied resistance was crushed by the German troops under the direct command of Jürgen Stroop. It was the largest single revolt by the Jews during the Holocaust. The cause of the uprising didn’t have any military motive but it was only a desperate act of honorable death.

Getto Warszawskie - getto dla ludności żydowskiej w Warszawie zorganizowane przez okupacyjne władze hitlerowskie w czasach II wojny światowej.

Do dzisiaj zachowały się prawdopodobnie tylko dwa krótkie kawałki muru getta. Znajdują się one w podwórku – pomiędzy posesjami przy ul. Siennej 55 i Złotej 62. Na ulicy Waliców zachował się fragment ściany dawnego budynku browaru (Waliców 11a), który był domem granicznym getta.

W wigilię żydowskiego święta Paschy, 19 kwietnia 1943, wybuchło Powstanie w Getcie. Ostatnie walki ustały do połowy maja.

Powstanie nie miało celów militarnych: biorąc pod uwagę brak jakichkolwiek szans na powodzenie, było desperackim aktem wyboru godnej śmierci z bronią w ręku, jak i odwetu na prześladowcach przez garstkę kilkuset bojowników ŻZW pod wodzą Pawła Frenkla i Leona Rodala oraz ŻOB dowodzonego przez Mordechaja Anielewicza i Marka Edelmana. Było to pierwsze miejskie wystąpienie powstańcze w okupowanej przez Niemców Europie. Bojownicy ŻOB i żołnierze ŻZW używali podczas walki flagi polskiej i żydowskiej.

Powstanie wybuchło na wezwanie Żydowskiego Komitetu Narodowego w momencie, gdy w wyludnionym już getcie znajdowało się tylko 50-60[1] tysięcy ludzi (wobec niemal pół miliona w szczytowym okresie jego zaludnienia). Miało miejsce podczas zarządzonej przez Heinricha Himmlera akcji ostatecznej likwidacji getta, polegającej na systematycznym przeszukiwaniu dzielnicy i wyłapywaniu resztek kryjącej się ludności. Gdy na teren getta weszły niemieckie oddziały wojskowe i policyjne pod komendą gen. SS Jürgena Stroopa oraz wspierające je formacje łotewskie i ukraińskie, powstańcy otworzyli do nich ogień. Żydów było mało, ale ustawiali się w szyki, które sami wymyślili.

Podczas powstania całe getto spalono, a po jego zakończeniu wysadzono Wielką Synagogę na ulicy Tłomackie. Od zburzenia ocalał jedynie kościół św. Augustyna na Nowolipkach, gdyż Niemcy użyli go jako magazynu.

W starciach zginęło ok. 7000 Żydów, ponad 6000 spłonęło żywcem, ok. 50 000 wywieziono do obozu zagłady w Treblince. Straty po stronie niemieckiej - ok. 300 ludzi. Hitlerowcy stracili także 1 czołg i 2 samochody pancerne.

KL AUSCHWITZ-BIRKENAU

The camp (1940-1945) established by the Nazis on occupied polish territories was the biggest concentration camp for inmates of many different nationalities. From 1942 and onward it also became the center of mass killing of European Jews. Between 1,1 and 1,5 million men. Women and children were slaughtered there, nearly 90% of them Jews. The firs victims were polish political prisoners brought in on June 14 1940. Commencing mid-1941 citizens of other nazi-occupied countries were sent to Auschwitz as well.

More than 1.1 million Jews, some 159 thousand Poles, 23 thousand Roma, 15 thousand Soviets and other nationalities were deported to the camp. Most Jews were killed on arrival in the gas chambers of KL Auschwitz-Birkenau. They were never registered into camp records. The bodies were burnt in crematoria or pilled up in heaps incinerated in the open air. The SS. Half of them died due to the inhumane living conditions, backbreaking work, starvation, terror and executions registered only 400 thousand inmates into the camp records. When the red army liberated the camp on January 27 1945, just 7 thousand inmates were left as witnesses to the most horrible crimes ever committed in world history.

Konzentrationslager Auschwitz, KL Auschwitz (Stammlager), KL Birkenau (Auschwitz II) – niemiecki zespół obozów koncentracyjnych i obozów zagłady na terenie Oświęcimia i pobliskich miejscowości istniejący w latach 1940-1945. Symbol całego systemu koncentracyjnego i machiny zagłady. Nazwy Auschwitz i Birkenau są niemieckimi odpowiednikami polskich nazw Oświęcim i Brzezinka, stosowanymi podczas okupacji Polski 1939-1945. Jest to jedyny obóz koncentracyjny znajdujący się na liście światowego dziedzictwa UNESCO, figuruje tam pod oficjalną nazwą Auschwitz-Birkenau. Niemiecki nazistowski obóz koncentracyjny i zagłady (1940-45).

Od 1940 r. w tym wcielonym do III Rzeszy rejonie Polski nazistowskie Niemcy utworzyły obóz przeznaczony początkowo do osadzania Polaków, a przekształcony stopniowo w główne miejsce masowej eksterminacji (Holocaustu) około miliona Żydów z całej Europy, a także wielu Polaków, Romów, jeńców radzieckich oraz obywateli innych narodowości.

Zdecydowana większość – do 80% ludzi trafiających do Auschwitz-Birkenau nie doczekała się statusu więźniów. Byli to Żydzi zwożeni przez nazistów z gett i obozów przejściowych całej okupowanej Europy. Po selekcji i odseparowaniu od swoich najbliższych przebywali ostatnią drogę z rampy kolejowej do rozbieralni, skąd byli wprowadzani do komór gazowych i w ciągu około 20 minut pozbawiani życia. Przed spopieleniem ich zwłokom obcinano włosy i wyrywano złote zęby. Przeszukiwano też ciała w poszukiwaniu kosztowności. Nie ma natomiast dowodów na spotykane informacje o produkcji z tkanek podskórnych ofiar mydła[3].

Trudno określić, ile osób rzeczywiście zginęło ze względu na sprzeczności w zeznaniach świadków, m.in. więźniów z Sonderkommando, oraz niewielką liczbę dokumentów ocalałych po celowym ich niszczeniu przez nazistów. Ponadto zdecydowana większość deportowanych zginęła w Birkenau, gdzie nie byli rejestrowani i nie były im nadawane numery.

Obecnie historycy, za wyczerpującymi badaniami Franciszka Pipera, oceniają, że ogółem do obozu trafiło co najmniej 1,3 miliona osób, z czego ponad 1,1 miliona zostało stracone.